Prawo zachowania masy

Prawo zachowania masy mówi, że w reakcji chemicznej prowadzanej w układzie zamkniętym całkowita masa substratów jest równa całkowitej masie produktów.

Oznacza to, że atomy nie znikają i nie powstają z niczego — zmienia się tylko sposób ich połączenia w cząsteczkach.

Zapis ogólny

Jeżeli substraty reagują całkowicie, to:

masa substratów = masa produktów

Dla reakcji rozkładu:

masa związku rozkładanego = suma mas powstałych produktów

Przykład

Podczas rozkładu chloranu(V) potasu:

KClO₃ → KCl + O₂

Jeżeli rozłożono 24,5 g KClO₃ i otrzymano 14,9 g KCl, to masa tlenu wynosi:

m(O₂) = 24,5 g − 14,9 g = 9,6 g

Nie trzeba w tym przypadku wykonywać pełnych obliczeń stechiometrycznych, ponieważ podano masę substratu i jednego produktu.

Na co uważać?

• masa produktów musi sumować się do masy substratów,
• gazowy produkt, np. tlen, też ma masę,
• wynik może być obliczony przez odejmowanie, jeśli znane są masy pozostałych składników reakcji,
• prawo działa poprawnie przy założeniu, że reakcja zaszła całkowicie i nie uwzględnia się strat laboratoryjnych.

Znaczenie w analizie chemicznej

Prawo zachowania masy jest podstawą wielu obliczeń laboratoryjnych, szczególnie przy analizie ilościowej, obliczaniu mas produktów reakcji oraz sprawdzaniu poprawności wyników doświadczenia.