Próbka jednostkowa
Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych
Próbka jednostkowa to pojedyncza porcja materiału pobrana z określonego miejsca partii produktu. Może być pobrana ręcznie lub za pomocą odpowiedniego próbnika. Jej zadaniem jest dostarczenie informacji o składzie fragmentu badanej partii.
Rola próbki jednostkowej
Jedna próbka jednostkowa rzadko wystarcza do oceny całej partii, zwłaszcza gdy materiał jest niejednorodny. Dlatego zwykle pobiera się wiele próbek jednostkowych z różnych miejsc, a następnie łączy je w próbkę ogólną.
Przykład:
- z worków z proszkiem pobiera się porcje z kilku opakowań,
- z pryzmy materiału pobiera się porcje z różnych głębokości i stron,
- z cieczy w zbiorniku pobiera się próbki z różnych poziomów, jeśli ciecz nie jest dobrze wymieszana.
Wielkość próbki jednostkowej
Wielkość próbki jednostkowej zależy od rodzaju produktu i jego jednorodności. Ważna zasada:
Im bardziej niejednorodny materiał, tym większa powinna być próbka lub tym więcej próbek jednostkowych należy pobrać.
Dzięki temu zmniejsza się ryzyko, że wynik analizy będzie przypadkowy i niereprezentatywny.
Próbka jednostkowa a próbka ogólna
Próbki jednostkowe mogą zostać połączone w próbkę ogólną, która lepiej reprezentuje całą partię materiału. Następnie próbkę ogólną można zmniejszyć przez uśrednianie i dzielenie, aby uzyskać próbkę laboratoryjną przeznaczoną do badań.
Znaczenie praktyczne
Prawidłowe pobranie próbki jednostkowej jest pierwszym etapem kontroli jakości. Błąd popełniony na tym etapie może spowodować, że dalsze analizy, nawet wykonane poprawnie, dadzą wynik niemiarodajny.