Próbnik do materiałów sypkich
Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych
Próbnik do materiałów sypkich to przyrząd służący do pobierania próbek substancji występujących w postaci proszków, granulatów, ziaren lub kryształów. Stosuje się go m.in. do pobierania próbek z worków, beczek, silosów, pojemników transportowych oraz pryzm materiału.
Na egzaminach zawodowych często przedstawiany jest jako długa, metalowa rurka lub lanca z otworami bocznymi. Taki przyrząd nazywa się także próbnikiem rurowym, lancą próbkarską albo próbnikiem szczelinowym.
Budowa i zasada działania
Typowy próbnik do materiałów sypkich ma:
- wydłużony, wąski kształt ułatwiający wbicie w materiał,
- ostro zakończony koniec,
- otwory lub szczeliny boczne, przez które materiał dostaje się do wnętrza,
- czasem mechanizm zamykania i otwierania komór pobierających.
Po wprowadzeniu próbnika do warstwy materiału otwory umożliwiają pobranie porcji z różnych głębokości. Dzięki temu próbka lepiej odzwierciedla skład całej partii.
Do czego służy?
Próbnik ten stosuje się do substancji sypkich, np.:
- mąki, cukru, soli,
- nawozów mineralnych,
- proszków chemicznych,
- granulatów tworzyw sztucznych,
- ziaren i nasion.
Nie jest przeznaczony do próbek ciekłych, mazistych ani ciastowatych, ponieważ takie materiały wymagają innych narzędzi, np. pipet, czerpaków, łyżek lub specjalnych pojemników.
Znaczenie w analizie
Prawidłowy dobór próbnika ma wpływ na reprezentatywność próbki. Jeśli materiał jest niejednorodny, próbki należy pobierać z różnych miejsc i głębokości, a następnie połączyć je w próbkę ogólną.