Sedymentacja
Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych
Co to jest sedymentacja?
Sedymentacja to proces opadania cząstek ciała stałego rozproszonych w cieczy pod wpływem siły ciężkości. Cząstki osiadają na dnie naczynia, tworząc osad, a nad nimi pozostaje ciecz klarowniejsza niż początkowa zawiesina.
Na czym polega sedymentacja?
Jeżeli zawiesinę pozostawi się w spoczynku, cięższe cząstki stałe stopniowo przemieszczają się ku dołowi. Szybkość sedymentacji zależy od kilku czynników:
- wielkości cząstek,
- gęstości cząstek i cieczy,
- lepkości cieczy,
- temperatury,
- stopnia rozdrobnienia osadu.
Duże i ciężkie cząstki opadają szybciej, natomiast bardzo drobne cząstki mogą długo pozostawać zawieszone w cieczy.
Zastosowanie
Sedymentacja jest często etapem poprzedzającym inne czynności laboratoryjne, np. dekantację. Najpierw osad musi opaść na dno, aby można było zlać ciecz znad osadu.
Przykłady:
- opadanie piasku w wodzie,
- osiadanie strąconego osadu w probówce,
- klarowanie zawiesiny przed dalszą analizą.
Sedymentacja a dekantacja
Sedymentacja to samo opadanie cząstek. Dekantacja to natomiast zlanie cieczy znad osadu, który powstał po sedymentacji.
W pytaniach egzaminacyjnych warto zwrócić uwagę na czasowniki: jeśli mowa o „opadaniu cząstek”, chodzi o sedymentację; jeśli o „zlaniu cieczy znad osadu”, chodzi o dekantację.