Stężenie procentowe masowe

Stężenie procentowe masowe informuje, ile gramów substancji rozpuszczonej znajduje się w 100 g roztworu. Oznacza się je najczęściej jako c%.

Wzór

c% = (m substancji / m roztworu) · 100%

gdzie:
- m substancji – masa substancji rozpuszczonej,
- m roztworu – masa całego roztworu, czyli substancji rozpuszczonej i rozpuszczalnika.

Przykład: roztwór HCl o stężeniu 36% oznacza, że w 100 g tego roztworu znajduje się 36 g chlorowodoru HCl.

Związek z gęstością roztworu

W praktyce laboratoryjnej często odmierza się roztwory objętościowo, np. w cm³. Aby powiązać stężenie procentowe z objętością, potrzebna jest gęstość roztworu.

Dla 36% HCl o gęstości 1,1789 g/cm³ masa 100 cm³ roztworu wynosi:

m = d · V = 1,1789 · 100 = 117,89 g

Masa HCl w tej objętości:

m HCl = 36% · 117,89 g = 42,44 g

Dlatego w tabelach dla stężonych kwasów często podaje się od razu masę substancji w 100 cm³ oraz stężenie molowe.

Znaczenie w zadaniach

Stężenie procentowe masowe jest szczególnie ważne przy pracy ze stężonymi odczynnikami handlowymi, np. kwasem solnym, azotowym lub siarkowym. Do przygotowania roztworu o określonym stężeniu molowym zwykle korzysta się z tabeli albo przelicza stężenie procentowe z użyciem gęstości i masy molowej.