Przejdź do głównej treści

Titrant

Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych

Titrant to roztwór o dokładnie znanym stężeniu (roztwór mianowany), który podczas miareczkowania dodaje się stopniowo z biurety do roztworu badanej substancji. Z objętości zużytego titranta oblicza się, ile było oznaczanej substancji - analitu.

Titrant a analit

TitrantAnalit
Co to jestodczynnik o znanym stężeniusubstancja oznaczana, o nieznanej ilości
Gdzie jestw biureciew kolbie stożkowej
Co się mierzyzużytą objętośćnic - jego ilość się oblicza

Przykład: przy oznaczaniu kwasu solnego zasadą sodową titrantem jest roztwór NaOH w biurecie, a analitem - HCl w kolbie. Substancji, która powstaje w reakcji, nie nazywa się ani titrantem, ani analitem - to produkt.

Cechy dobrego titranta

  • ma dokładnie ustalone stężenie (miano),
  • reaguje z analitem szybko, całkowicie i według znanego równania (stechiometrycznie),
  • jest trwały albo jego stężenie łatwo kontrolować,
  • koniec reakcji z analitem da się wyraźnie wykryć - wskaźnikiem albo instrumentalnie.

Przykłady titrantów

TitrantRodzaj miareczkowaniaCo się nim oznacza
NaOHalkacymetriakwasy
HClalkacymetriazasady, węglany
KMnO₄manganometria (redoksymetria)żelazo(II), szczawiany, nadtlenek wodoru
Na₂S₂O₃ (tiosiarczan sodu)jodometriajod wydzielony w reakcji
EDTA (wersenian disodowy)kompleksometriajony wapnia i magnezu (twardość wody)
AgNO₃argentometriachlorki, bromki

Skąd wiadomo, jakie stężenie ma titrant

Stężenie titranta ustala się w procesie mianowania: titrantem miareczkuje się dokładnie odważoną substancję podstawową - czystą, trwałą, niehigroskopijną, o znanym wzorze. Przykłady: węglan sodu Na₂CO₃ i tetraboran sodu Na₂B₄O₇·10H₂O (do mianowania kwasów), szczawian sodu Na₂C₂O₄ (do mianowania KMnO₄).

NaOH nie jest substancją podstawową - jest silnie higroskopijny i pochłania CO₂ z powietrza, więc z jego odważki nie da się przygotować roztworu o dokładnym stężeniu. Roztwór NaOH sporządza się w przybliżeniu, a potem mianuje. Gotowe roztwory mianowane można też przygotować z fiksanali - ampułek z odważoną ilością odczynnika.

Obliczanie ilości analitu z objętości titranta

Liczba moli titranta:

[ n = c \cdot V ]

Jeśli zużyto 20,0 cm³ (0,0200 dm³) NaOH o stężeniu 0,1 mol/dm³, to ( n = 0{,}1 \cdot 0{,}0200 = 0{,}002 ) mola NaOH. Przy reakcji 1 : 1 w próbce było też 0,002 mola HCl, czyli ( 0{,}002 \cdot 36{,}5 = 0{,}073 ) g HCl.

Na egzaminie

  • Roztwór o znanym stężeniu dodawany z biurety to... - titrant (nie analit, substrat ani produkt).
  • Którego odczynnika nie stosuje się jako substancji podstawowej ze względu na higroskopijność? - NaOH.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja