Utrwalanie próbek wody
Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych
Utrwalanie próbki wody to zastosowanie takich warunków przechowywania, aby skład próbki jak najmniej zmienił się przed wykonaniem oznaczenia analitycznego. Ma to kluczowe znaczenie, ponieważ po pobraniu próbki mogą zachodzić procesy biologiczne, chemiczne i fizyczne, np. rozwój mikroorganizmów, utlenianie, wytrącanie osadów lub adsorpcja składników na ściankach naczynia.
Najczęstsze sposoby utrwalania
- schłodzenie do 2-5°C – spowalnia reakcje chemiczne i aktywność mikroorganizmów,
- przechowywanie w ciemności – ogranicza reakcje fotochemiczne i rozwój glonów,
- zakwaszenie próbki – obniżenie pH przez dodanie kwasu, np. kwasu siarkowego(VI) lub azotowego(V),
- dodanie środka konserwującego – np. chloroformu, zależnie od oznaczanego składnika.
Utrwalanie w niskim pH
Utrwalenie w niskim pH oznacza zakwaszenie próbki. W tabelach egzaminacyjnych można je rozpoznać po sformułowaniach typu: zakwaszenie kwasem siarkowym(VI), dodanie kwasu albo doprowadzenie do pH < 2.
Przykład z oznaczeń wody
Jeżeli w tabeli przy parametrze podano: „zakwaszenie kwasem siarkowym(VI)” oraz schłodzenie, oznacza to, że próbkę należy utrwalić w środowisku kwaśnym. W podanym pytaniu dotyczy to fosforanów ogólnych.
Na co uważać na egzaminie?
Nie każdy parametr utrwala się tak samo. BZT zwykle wymaga schłodzenia i ciemności, ale nie zakwaszenia, ponieważ zmiana pH mogłaby zaburzyć aktywność biologiczną próbki. Zawsze należy czytać kolumnę „sposób utrwalania”, a nie zgadywać na podstawie nazwy parametru.