Wykres rozpuszczalności
Słownik kwalifikacji CHM.03 - Przygotowywanie sprzętu, odczynników chemicznych i próbek do badań analitycznych
Wykres rozpuszczalności przedstawia, ile gramów danej substancji można maksymalnie rozpuścić w określonej ilości rozpuszczalnika, najczęściej w 100 g wody, w zależności od temperatury.
Na osi pionowej zwykle podaje się rozpuszczalność w g substancji / 100 g wody, a na osi poziomej temperaturę. Temperatura może być zapisana w stopniach Celsjusza lub w kelwinach.
Jak odczytywać wykres?
Aby ustalić temperaturę potrzebną do rozpuszczenia określonej masy soli:
- Znajdź na osi pionowej daną masę substancji, np. 110 g / 100 g wody.
- Poprowadź poziomą linię do krzywej wybranej substancji, np. KNO₃.
- Z punktu przecięcia opuść linię pionową na oś temperatury.
- Odczytaj temperaturę.
Jeżeli oś temperatury jest podana w kelwinach, należy przeliczyć ją na stopnie Celsjusza:
T[°C] = T[K] - 273
Przykład: 333 K ≈ 60°C.
Roztwór nasycony
Punkt leżący na krzywej oznacza roztwór nasycony, czyli taki, w którym w danej temperaturze rozpuściła się maksymalna ilość substancji. Poniżej krzywej roztwór jest nienasycony, a powyżej krzywej nadmiar substancji nie rozpuści się całkowicie.
Znaczenie w analizie chemicznej
Umiejętność czytania wykresów rozpuszczalności jest ważna przy przygotowywaniu roztworów, krystalizacji, oczyszczaniu substancji oraz ocenie, czy dana ilość soli rozpuści się w określonej temperaturze.