Analiza objętościowa

Słownik kwalifikacji CHM.04 - Wykonywanie badań analitycznych

Co to jest analiza objętościowa?

Analiza objętościowa to metoda ilościowej analizy chemicznej, w której ilość oznaczanej substancji wyznacza się na podstawie objętości roztworu odczynnika miareczkującego o znanym stężeniu. Metoda ta jest też nazywana analizą miareczkową lub miareczkowaniem.

Na czym polega?

Do roztworu badanej substancji dodaje się stopniowo roztwór odczynnika, który reaguje z nią w ściśle określonym stosunku stechiometrycznym. Moment, w którym dodano ilość odczynnika równoważną ilości substancji oznaczanej, nazywa się punktem równoważnikowym.

W praktyce koniec miareczkowania rozpoznaje się najczęściej dzięki:
- zmianie barwy wskaźnika,
- zmianie pH,
- pomiarowi potencjału elektrody,
- zmianie przewodnictwa roztworu.

Co jest mierzone?

W analizie objętościowej kluczowy jest precyzyjny pomiar objętości zużytego titranta, czyli roztworu miareczkującego. Do tego używa się głównie biurety, a także pipet i kolb miarowych.

Przykład

Jeżeli oznacza się stężenie kwasu solnego, można miareczkować go roztworem wodorotlenku sodu o znanym stężeniu. Na podstawie objętości zużytego NaOH oblicza się ilość HCl w próbce.

Ważne rozróżnienie

Analiza objętościowa różni się od analizy wagowej, w której podstawą oznaczenia jest pomiar masy, np. masy osadu. W analizie objętościowej podstawą obliczeń jest natomiast objętość roztworu mianowanego.