Aparat Orsata to urządzenie laboratoryjne służące do objętościowej analizy gazów, szczególnie gazów spalinowych. Wykorzystuje się go do oznaczania zawartości takich składników jak dwutlenek węgla CO₂, tlen O₂ oraz tlenek węgla CO.
Zasada działania
Pomiar polega na przepuszczaniu znanej objętości próbki gazu przez kolejno dobrane roztwory pochłaniające. Każdy odczynnik usuwa z mieszaniny określony składnik gazowy. Spadek objętości próbki po pochłonięciu danego gazu odpowiada jego zawartości w badanej mieszaninie.
Typowe odczynniki pochłaniające:
- roztwór KOH — pochłania CO₂,
- alkaliczny roztwór pirogalolu — pochłania O₂,
- amoniakalny roztwór chlorku miedzi(I) — pochłania CO.
Zastosowanie
Aparat Orsata stosuje się głównie do kontroli procesu spalania i analizy gazów kominowych lub spalinowych. Wyniki pomagają ocenić, czy spalanie przebiega prawidłowo, czy występuje nadmiar powietrza oraz czy powstaje toksyczny tlenek węgla.
Ważne skojarzenie egzaminacyjne
Jeśli pytanie dotyczy urządzenia do pomiaru stężenia CO₂, CO i O₂ w atmosferze lub gazach spalinowych, poprawną odpowiedzią jest aparat Orsata. Nie należy mylić go z aparatem Kippa, Hoffmana ani metodą Kjeldahla.