Aparat Soxhleta

Słownik kwalifikacji CHM.04 - Wykonywanie badań analitycznych

Aparat Soxhleta służy do prowadzenia ekstrakcji składników trudnych do wyizolowania z fazy stałej. Jest stosowany wtedy, gdy analit znajduje się w materiale stałym, np. w próbce roślinnej, żywności, glebie lub osadzie, a jego wymycie pojedynczą porcją rozpuszczalnika byłoby mało skuteczne.

Zasada działania

Próbkę stałą umieszcza się zwykle w gilzie ekstrakcyjnej. W kolbie znajduje się rozpuszczalnik, który jest ogrzewany do wrzenia. Pary rozpuszczalnika unoszą się do chłodnicy, skraplają się i spływają na próbkę. Rozpuszczalnik wypłukuje oznaczany składnik z fazy stałej.

Po napełnieniu komory ekstrakcyjnej roztwór samoczynnie spływa przez syfon z powrotem do kolby. Cykl powtarza się wielokrotnie, dzięki czemu ta sama porcja rozpuszczalnika wielokrotnie przepłukuje próbkę.

Kiedy stosuje się aparat Soxhleta?

Aparat Soxhleta wykorzystuje się głównie do ekstrakcji typu ciało stałe-ciecz, np. do oznaczania:

  • tłuszczu w produktach spożywczych,
  • substancji organicznych z materiału roślinnego,
  • zanieczyszczeń organicznych z gleby,
  • składników trudno ekstrahowalnych z próbek stałych.

Ważne rozróżnienie egzaminacyjne

Aparat Soxhleta nie służy do ekstrakcji z fazy gazowej ani typowej ekstrakcji ciecz-ciecz. Jego charakterystycznym zastosowaniem jest długotrwałe, powtarzane wymywanie składnika z materiału stałego za pomocą rozpuszczalnika.

Dlatego w pytaniu egzaminacyjnym poprawna odpowiedź brzmi: służy do ekstrakcji składnika trudnego do wyizolowania z fazy stałej.