Autoklaw to szczelne urządzenie służące do sterylizacji materiałów za pomocą nasyconej pary wodnej pod ciśnieniem. Jest stosowany m.in. w laboratoriach chemicznych, mikrobiologicznych, medycznych i przemysłowych do wyjaławiania szkła laboratoryjnego, narzędzi, pożywek, odpadów biologicznych oraz materiałów odpornych na wilgoć i wysoką temperaturę.
Na czym polega sterylizacja w autoklawie?
W autoklawie podwyższone ciśnienie umożliwia uzyskanie temperatury pary wodnej wyższej niż 100°C. Najczęściej stosuje się parametry:
- 121°C przez około 15–20 minut,
- 134°C przez kilka minut, zależnie od rodzaju wsadu i procedury.
Para wodna kondensuje na powierzchni sterylizowanych przedmiotów, oddając dużą ilość ciepła. Powoduje to denaturację białek i zniszczenie drobnoustrojów, w tym form przetrwalnikowych.
Czego nie oznacza autoklawowanie?
Autoklawowanie nie jest sterylizacją:
- suchym gorącym powietrzem — to proces prowadzony w sterylizatorach powietrznych/suszarkach,
- promieniowaniem — stosowanym np. w sterylizacji radiacyjnej,
- roztworami środków chemicznych — stosowanymi do dezynfekcji lub sterylizacji chemicznej.
Ważne zasady pracy
- Nie należy przepełniać komory autoklawu.
- Materiały muszą przepuszczać parę wodną.
- Naczynia z płynami nie mogą być szczelnie zamknięte.
- Po zakończeniu cyklu trzeba poczekać na spadek ciśnienia i temperatury.
- Skuteczność procesu można kontrolować wskaźnikami chemicznymi lub biologicznymi.
Najważniejsze do zapamiętania
W autoklawach sterylizację przeprowadza się parą wodną pod ciśnieniem. To odróżnia autoklaw od urządzeń wykorzystujących suche gorące powietrze, promieniowanie lub środki chemiczne.