Efekt Tyndalla to zjawisko rozpraszania światła przez cząstki zawieszone w ośrodku, np. w koloidzie, zawiesinie lub mętnej cieczy. Dzięki temu wiązka światła przechodząca przez taki układ staje się widoczna z boku.
Na czym polega?
Gdy światło przechodzi przez roztwór rzeczywisty, np. roztwór soli kuchennej w wodzie, cząstki są zbyt małe, aby zauważalnie rozpraszać promieniowanie. W układach koloidalnych lub zawiesinach cząstki są większe i powodują rozproszenie światła.
Przykłady efektu Tyndalla:
- widoczna smuga światła latarki we mgle,
- promienie słońca widoczne w zakurzonym powietrzu,
- rozpraszanie światła w mleku rozcieńczonym wodą.
Zastosowanie w analizie chemicznej
Efekt Tyndalla wykorzystuje się przede wszystkim w nefelometrii, czyli metodzie analitycznej polegającej na pomiarze natężenia światła rozproszonego przez cząstki zawieszone w próbce.
Im więcej cząstek powodujących mętność znajduje się w próbce, tym silniejsze jest rozproszenie światła. Na tej podstawie można oznaczać m.in. stężenie zawiesin, koloidów lub produktów reakcji strąceniowych.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Efekt Tyndalla nie jest podstawą:
- refraktometrii – tam mierzy się współczynnik załamania światła,
- polarymetrii – tam bada się skręcanie płaszczyzny światła spolaryzowanego,
- absorpcjometrii – tam mierzy się pochłanianie światła.
Najważniejsze skojarzenie: efekt Tyndalla = rozpraszanie światła = nefelometria.