Elektroda szklana
Słownik kwalifikacji CHM.04 - Wykonywanie badań analitycznych
Elektroda szklana jest elektrodą wskaźnikową stosowaną głównie do pomiaru pH roztworów. Jej działanie opiera się na powstawaniu różnicy potencjałów na cienkiej membranie szklanej, która reaguje na aktywność jonów wodorowych H⁺ w badanym roztworze.
Zastosowanie
Elektroda szklana jest podstawowym elementem pH-metru. Używa się jej m.in. do:
- pomiaru pH wody, ścieków i roztworów laboratoryjnych,
- kontroli procesów technologicznych,
- oznaczeń w analizie chemicznej i biochemicznej.
Najczęściej pracuje razem z elektrodą odniesienia, np. chlorosrebrową lub kalomelową, albo jako elektroda kombinowana.
Błąd kwasowy
Błąd kwasowy występuje przy bardzo niskim pH, czyli w silnie kwaśnych roztworach. Elektroda szklana może wtedy wskazywać pH wyższe niż rzeczywiste. Wynika to z ograniczonej poprawności odpowiedzi membrany szklanej w roztworach o bardzo dużym stężeniu jonów H⁺.
Błąd sodowy, czyli alkaliczny
Błąd sodowy pojawia się przy wysokim pH, zwłaszcza w silnie zasadowych roztworach zawierających dużo jonów Na⁺. Membrana szklana zaczyna częściowo reagować także na jony sodowe, a nie wyłącznie na jony wodorowe. Powoduje to zaniżenie odczytanego pH.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli w pytaniu pojawiają się jednocześnie błąd kwasowy i błąd sodowy, chodzi o ograniczenia stosowania elektrody szklanej. Elektrody kalomelowa i chlorosrebrowa są elektrodami odniesienia, więc nie dotyczą ich te charakterystyczne błędy pomiaru pH.