Lepkość kinematyczna określa opór cieczy przed płynięciem z uwzględnieniem jej gęstości. Oznacza się ją najczęściej symbolem ν. Jest to wielkość szczególnie ważna przy ocenie jakości paliw, olejów smarowych i innych cieczy technicznych.
Jednostka
Podstawową jednostką lepkości kinematycznej w układzie SI jest:
- m²/s
W praktyce laboratoryjnej często stosuje się jednostkę:
- mm²/s
Jednostka mm²/s jest równoważna jednostce cSt (centystokes):
- 1 mm²/s = 1 cSt
Dlatego zapis: lepkość oleju napędowego w temperaturze 40°C wynosi 3 mm²/s oznacza lepkość kinematyczną.
Związek z lepkością dynamiczną
Lepkość kinematyczna jest związana z lepkością dynamiczną zależnością:
ν = η / ρ
gdzie:
- ν – lepkość kinematyczna,
- η – lepkość dynamiczna,
- ρ – gęstość cieczy.
Lepkość dynamiczna opisuje bezpośredni opór wewnętrzny cieczy i ma jednostkę Pa·s lub mPa·s. Lepkość kinematyczna uwzględnia dodatkowo gęstość cieczy, dlatego jej jednostka ma postać powierzchni podzielonej przez czas.
Znaczenie temperatury
Lepkość cieczy silnie zależy od temperatury. Dla paliw i olejów często podaje się ją w temperaturze 40°C, ponieważ jest to standardowa temperatura odniesienia w wielu badaniach jakościowych.
Jak rozpoznać w zadaniu?
Jeżeli w treści pojawia się jednostka mm²/s lub m²/s, chodzi o lepkość kinematyczną. Jeśli występuje jednostka Pa·s, chodzi o lepkość dynamiczną.