Liczba zmydlania tłuszczu

Liczba zmydlania (LZ) określa, ile miligramów wodorotlenku potasu KOH potrzeba do zmydlenia estrów zawartych w 1 g tłuszczu. Jednostką jest zwykle mg KOH/g tłuszczu.

Co oznacza liczba zmydlania?

Tłuszcze są głównie estrami glicerolu i kwasów tłuszczowych. Podczas zmydlania estry reagują z zasadą, tworząc sole kwasów tłuszczowych, czyli mydła, oraz glicerol.

Wartość LZ zależy przede wszystkim od długości łańcuchów kwasów tłuszczowych:

• wysoka LZ — tłuszcz zawiera więcej krótszych kwasów tłuszczowych,
• niska LZ — tłuszcz zawiera więcej dłuższych kwasów tłuszczowych.

Zastosowanie w analizie

Liczba zmydlania jest jedną z liczb charakterystycznych tłuszczów. Służy do:

• identyfikacji rodzaju tłuszczu,
• kontroli jakości olejów i tłuszczów,
• wykrywania zafałszowań,
• porównywania próbki z wartościami tabelarycznymi.

Przykład interpretacji

Jeżeli dla oleju rzepakowego podano zakres 167–179 mg KOH/g, to próbka o LZ = 171 mieści się w tym zakresie. Sama LZ nie zawsze wystarcza do identyfikacji tłuszczu, dlatego często porównuje się ją równocześnie z innymi parametrami, np. liczbą jodową.