Alkacymetria to dział analizy objętościowej obejmujący miareczkowania kwas-zasada. W obliczeniach najważniejsze jest poprawne uwzględnienie stechiometrii reakcji, czyli stosunku molowego kwasu do zasady.
Schemat postępowania
- Zapisz równanie reakcji.
- Oblicz liczbę moli titranta ze wzoru:
n = c · V
gdzie:
- n – liczba moli,
- c – stężenie molowe roztworu,
- V – objętość w dm³.
- Z równania reakcji wyznacz liczbę moli oznaczanej substancji.
- Przelicz mole na masę:
m = n · M
- Jeśli wynik ma być podany np. w
g/100 cm³, przelicz masę oznaczoną w pobranej próbce na 100 cm³.
Przykład: KOH i H₂SO₄
Reakcja:
H₂SO₄ + 2KOH → K₂SO₄ + 2H₂O
Z równania wynika, że 1 mol H₂SO₄ reaguje z 2 molami KOH.
Jeśli zużyto 10 cm³ = 0,010 dm³ roztworu H₂SO₄ o stężeniu 0,1000 mol/dm³, to:
n(H₂SO₄) = 0,1000 · 0,010 = 0,001 mol
Zatem:
n(KOH) = 2 · 0,001 = 0,002 mol
Masa molowa KOH:
M(KOH) = 39 + 16 + 1 = 56 g/mol
m(KOH) = 0,002 · 56 = 0,112 g
Tyle KOH znajduje się w 10 cm³ próbki. W przeliczeniu na 100 cm³:
0,112 g · 10 = 1,12 g/100 cm³
Najczęstszy błąd
Częstym błędem jest pominięcie współczynnika 2 przy KOH. Kwas siarkowy(VI) jest kwasem dwuprotonowym, dlatego zobojętnia dwa razy więcej moli KOH niż wynosi liczba jego moli.