Odchylenie standardowe

Odchylenie standardowe jest miarą rozrzutu wyników wokół wartości średniej. W analizie chemicznej służy do oceny, jak bardzo wyniki kolejnych oznaczeń różnią się między sobą.

Im mniejsze odchylenie standardowe, tym wyniki są bardziej skupione, a metoda daje bardziej zgodne rezultaty. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych dokładność lub precyzję metody często wiąże się właśnie z wartością odchylenia standardowego.

Wzór dla serii pomiarów

Dla próby odchylenie standardowe oblicza się ze wzoru:

s = sqrt(Σ(xi - x̄)² / (n - 1))

gdzie:
- s — odchylenie standardowe,
- xi — pojedynczy wynik pomiaru,
- x̄ — średnia arytmetyczna wyników,
- n — liczba pomiarów.

Znaczenie praktyczne

Odchylenie standardowe stosuje się do oceny:
- powtarzalności wyników,
- odtwarzalności metody,
- precyzji metody analitycznej,
- jakości serii pomiarowej.

Przykład interpretacji

Jeżeli dla jednej metody s = 0,02, a dla drugiej s = 0,20, to pierwsza metoda daje wyniki bardziej skupione i jest bardziej precyzyjna.

W pytaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać: rozrzut wyników ocenia się przez odchylenie standardowe, a nie przez granicę oznaczalności ani sam błąd pojedynczego pomiaru.