Okluzja w analizie wagowej
Okluzja to zjawisko polegające na zatrzymywaniu obcych jonów lub cząsteczek wewnątrz kryształów strącanego osadu. Występuje podczas szybkiego tworzenia osadu, gdy zanieczyszczenia z roztworu zostają „uwięzione” w rosnącej sieci krystalicznej.
Znaczenie analityczne
W analizie wagowej osad powinien mieć znany skład chemiczny i być możliwie czysty. Okluzja powoduje, że masa osadu jest zawyżona, ponieważ razem z właściwą substancją ważone są także domieszki. Prowadzi to do błędu oznaczenia.
Przykład
Jeżeli podczas strącania siarczanu baru BaSO₄ osad tworzy się zbyt szybko, w jego kryształach mogą zostać zamknięte jony obecne w roztworze macierzystym. Nie są one jedynie na powierzchni osadu, lecz znajdują się wewnątrz jego struktury.
Jak ogranicza się okluzję?
- strącanie prowadzi się powoli,
- dodaje się odczynnik strącający kroplami,
- miesza się roztwór,
- prowadzi się strącanie na gorąco, jeśli metoda na to pozwala,
- stosuje się dojrzewanie osadu, czyli pozostawienie go w roztworze macierzystym.
Okluzja a adsorpcja
Okluzji nie należy mylić z adsorpcją. W adsorpcji zanieczyszczenia zatrzymują się na powierzchni osadu, natomiast w okluzji są zamknięte wewnątrz kryształów.