Płyn Lugola to wodny roztwór jodu w jodku potasu. W analizie jakościowej jest stosowany głównie do wykrywania skrobi w materiale biologicznym i produktach spożywczych, np. w bulwie ziemniaka, mące, pieczywie lub nasionach.
Zasada wykrywania skrobi
Skrobia, zwłaszcza jej składnik amyloza, tworzy z jodem charakterystyczny kompleks o barwie granatowej, niebieskofioletowej lub prawie czarnej. Dlatego dodatni wynik próby jodowej oznacza obecność skrobi w badanej próbce.
Wynik ujemny: roztwór pozostaje żółtobrunatny lub nie pojawia się granatowe zabarwienie.
Przykład wykonania próby
- Przygotować cienki plaster, rozgniecioną próbkę lub zawiesinę ziemniaka.
- Umieścić próbkę na szkiełku zegarkowym, płytce lub szkiełku podstawowym.
- Dodać 1-2 krople płynu Lugola.
- Obserwować zmianę barwy.
Obecność skrobi: pojawia się granatowe lub ciemnoniebieskie zabarwienie.
Znaczenie egzaminacyjne
Jeżeli w pytaniu pojawia się wykrywanie skrobi, poprawnym odczynnikiem jest zwykle płyn Lugola. Warto odróżniać go od innych odczynników:
- Sudan III barwi tłuszcze,
- stężony kwas azotowy(V) jest używany m.in. w reakcji ksantoproteinowej białek,
- świeżo wytrącony wodorotlenek miedzi(II) stosuje się m.in. w próbach dotyczących cukrów redukujących lub związków wielowodorotlenowych.
Najważniejsze skojarzenie: skrobia + płyn Lugola = granatowe zabarwienie.