Proteazy to enzymy katalizujące rozkład białek przez hydrolizę wiązań peptydowych. Nazywa się je także enzymami proteolitycznymi lub peptydazami.
Rola proteaz
Proteazy uczestniczą przede wszystkim w trawieniu białek. Rozkładają duże cząsteczki białkowe na mniejsze fragmenty:
- polipeptydy,
- peptydy,
- aminokwasy.
Dzięki temu produkty trawienia mogą zostać wchłonięte i wykorzystane przez organizm.
Przykłady proteaz trawiennych
Do ważnych proteaz należą:
- pepsyna – działa w żołądku w środowisku kwaśnym,
- trypsyna – działa w jelicie cienkim,
- chymotrypsyna – działa w jelicie cienkim,
- peptydazy jelitowe – kończą rozkład peptydów do aminokwasów.
Proteazy a inne enzymy trawienne
Proteazy należy odróżniać od enzymów rozkładających inne składniki pokarmowe:
- amylazy rozkładają cukry złożone, np. skrobię,
- lipazy rozkładają tłuszcze,
- nukleazy rozkładają kwasy nukleinowe.
Znaczenie w analizie i biochemii
W badaniach analitycznych znajomość działania proteaz jest ważna przy analizie próbek biologicznych, żywności i preparatów enzymatycznych. Aktywność proteaz zależy m.in. od pH, temperatury oraz obecności inhibitorów lub aktywatorów enzymatycznych.
W schematach trawienia białek proteazy są enzymami odpowiedzialnymi za przejście od białek do peptydów i ostatecznie do aminokwasów.