Refraktometr

Słownik kwalifikacji CHM.04 - Wykonywanie badań analitycznych

Co to jest refraktometr?

Refraktometr to przyrząd laboratoryjny służący do pomiaru współczynnika załamania światła badanej substancji. Na podstawie tej wartości można identyfikować substancje, oceniać ich czystość lub oznaczać stężenie roztworów.

Zasada działania

Refraktometr wykorzystuje zjawisko załamania światła na granicy dwóch ośrodków. Gdy światło przechodzi z jednego ośrodka do drugiego, zmienia kierunek. Wielkość tej zmiany zależy od właściwości optycznych próbki.

Wynikiem pomiaru jest najczęściej wartość współczynnika załamania, oznaczana symbolem n. Dla wielu cieczy jest ona charakterystyczna w określonej temperaturze, dlatego pomiar wykonuje się zwykle przy kontrolowanej temperaturze, np. 20°C.

Zastosowanie refraktometru

Refraktometry wykorzystuje się m.in. do:
- identyfikacji substancji ciekłych,
- sprawdzania czystości substancji,
- oznaczania stężenia roztworów cukru, soli lub alkoholu,
- kontroli jakości produktów spożywczych, farmaceutycznych i chemicznych.

Przykład

Jeżeli badana ciecz ma współczynnik załamania zgodny z wartością katalogową dla danej substancji, może to potwierdzać jej tożsamość. Różnice mogą wskazywać na zanieczyszczenie, inne stężenie lub błędną temperaturę pomiaru.

Ważne na egzaminie

Do pomiaru współczynnika załamania światła używa się refraktometru, a nie fotometru, polarymetru ani spektrofotometru.