Stopień utlenienia

Słownik kwalifikacji CHM.04 - Wykonywanie badań analitycznych

Stopień utlenienia to umowny ładunek atomu w związku chemicznym lub jonie, wyznaczany przy założeniu, że wiązania mają charakter jonowy. Służy do rozpoznawania, czy w reakcji zachodzi utlenianie lub redukcja.

Najważniejsza zasada

  • Utlenianie: stopień utlenienia pierwiastka rośnie.
  • Redukcja: stopień utlenienia pierwiastka maleje.

Dlatego w zadaniach redoks należy porównać stopień utlenienia danego pierwiastka przed i po reakcji.

Przykład z manganem

W reakcji:

2Mn(OH)2 + O2 → 2MnO(OH)2

mangan w Mn(OH)2 ma stopień utlenienia +II, ponieważ każda grupa OH− ma ładunek −1, a są dwie takie grupy.

W produkcie mangan występuje na wyższym stopniu utlenienia, przyjmowanym jako +IV. Oznacza to, że mangan przeszedł z +II na +IV, czyli jego stopień utlenienia wzrósł.

Wniosek

Skoro stopień utlenienia manganu wzrasta, mangan ulega utlenieniu.

Typowe pułapki

  • Samo powstanie osadu nie musi oznaczać reakcji redoks.
  • Obecność jonów H+ lub OH− często oznacza tylko zmianę środowiska reakcji.
  • Aby stwierdzić utlenianie lub redukcję, trzeba sprawdzić zmianę stopnia utlenienia pierwiastka.