Tabela rozpuszczalności soli służy do przewidywania, czy po zmieszaniu roztworów zawierających określone jony powstanie osad, czyli substancja trudno rozpuszczalna w wodzie.
W tabeli najczęściej zestawia się:
- kationy metali, np. Fe²⁺, Fe³⁺, Pb²⁺, Ag⁺, Zn²⁺,
- aniony, np. Cl⁻, Br⁻, SO₄²⁻, S²⁻.
Miejsce przecięcia wiersza anionu i kolumny kationu informuje, czy dana sól jest rozpuszczalna. Symbol ↓ oznacza zwykle, że powstaje osad.
Jak odczytać tabelę?
Aby sprawdzić, czy dana sól wytrąci się z roztworu:
1. Rozpoznaj kation i anion tworzące sól.
2. Znajdź kation w nagłówku kolumny.
3. Znajdź anion w nagłówku wiersza.
4. Sprawdź pole przecięcia.
Przykład: dla siarczku żelaza(III) występują jony Fe³⁺ i S²⁻. W tabeli należy odczytać przecięcie kolumny Fe³⁺ i wiersza S²⁻. Jeżeli znajduje się tam symbol ↓, oznacza to powstanie osadu.
Ustalanie wzoru soli
Ładunki jonów muszą się równoważyć. Dla Fe³⁺ i S²⁻ najmniejsza wspólna wielokrotność ładunków to 6:
- 2 jony Fe³⁺ dają ładunek +6,
- 3 jony S²⁻ dają ładunek −6.
Wzór siarczku żelaza(III): Fe₂S₃.
Znaczenie w analizie jakościowej
Tabela rozpuszczalności pomaga szybko wskazać, który jon może zostać wykryty przez wytrącenie charakterystycznego osadu. Jest często wykorzystywana w analizie jakościowej kationów i anionów.