Tioacetamid to związek organiczny o wzorze CH₃CSNH₂. Jest tioamidem, czyli analogiem acetamidu, w którym atom tlenu w grupie amidowej zastąpiono atomem siarki. W analizie jakościowej kationów jest stosowany jako źródło jonów siarczkowych, a więc jako odczynnik umożliwiający strącanie trudno rozpuszczalnych siarczków metali.
Rola w analizie kationów
Tioacetamid jest szczególnie ważny jako odczynnik grupowy kationów II grupy analitycznej. W odpowiednich warunkach, najczęściej po ogrzaniu i w środowisku kwaśnym, ulega hydrolizie z wydzieleniem siarkowodoru:
- powstający H₂S dostarcza jonów S²⁻,
- jony metali II grupy tworzą trudno rozpuszczalne siarczki,
- osady siarczków pozwalają oddzielić tę grupę od innych kationów.
Przykładowe kationy II grupy to m.in. Cu²⁺, Cd²⁺, Pb²⁺, Bi³⁺, Hg²⁺, As³⁺, Sb³⁺, Sn²⁺/Sn⁴⁺.
Dlaczego zamiast siarkowodoru?
Dawniej w analizie jakościowej często stosowano gazowy H₂S, ale jest on bardzo toksyczny i ma nieprzyjemny zapach. Tioacetamid jest wygodniejszy, ponieważ wytwarza siarkowodór bezpośrednio w roztworze reakcyjnym, w mniejszych ilościach.
Jak rozpoznać w zadaniu?
Jeśli we wzorze strukturalnym występuje układ CH₃–C(=S)–NH₂, jest to tioacetamid. W pytaniach egzaminacyjnych należy kojarzyć go z II grupą kationów, ponieważ służy do ich strącania w postaci siarczków.