W analizie jakościowej metodą półmikro pracuje się z małymi objętościami roztworów i niewielkimi ilościami osadów. Z tego powodu klasyczne sączenie przez lejek i sączek bywa zbyt wolne, niedokładne lub powoduje straty substancji. Do oddzielania osadu od cieczy najczęściej stosuje się probówki stożkowe oraz wirówkę.
Dlaczego używa się probówek stożkowych?
Probówka stożkowa ma zwężone dno, dzięki czemu po wirowaniu osad zbiera się w jednym miejscu jako zwarta warstwa. Ułatwia to:
- oddzielenie cieczy znad osadu,
- przemywanie osadu małą ilością odczynnika,
- obserwację barwy i postaci osadu,
- ograniczenie strat analizowanej substancji.
Na czym polega wirowanie?
Podczas wirowania probówka obraca się z dużą prędkością. Siła odśrodkowa powoduje szybsze opadanie cząstek osadu na dno probówki. Nad osadem pozostaje ciecz, czyli roztwór znad osadu. Można ją ostrożnie zlać lub pobrać pipetą.
Zastosowanie w analizie jakościowej
Wirowanie stosuje się m.in. po strącaniu jonów w postaci trudno rozpuszczalnych osadów. Pozwala szybko rozdzielić fazę stałą i ciekłą przed dalszymi reakcjami identyfikacyjnymi.
Ważna zasada egzaminacyjna
Jeżeli pytanie dotyczy oddzielania osadu od cieczy w analizie jakościowej metodą półmikro, prawidłowy zestaw to zwykle: probówki stożkowe i wirówka. Lejki, kolby i zestawy do sączenia pod próżnią są typowe raczej dla pracy z większymi ilościami substancji.