Woda bromowa

Słownik kwalifikacji CHM.04 - Wykonywanie badań analitycznych

Woda bromowa to wodny roztwór bromu, stosowany w analizie jakościowej jako odczynnik wykrywający obecność wiązań wielokrotnych, głównie wiązań podwójnych C=C w związkach organicznych.

Zasada działania

Brom ma brunatno-pomarańczową barwę. Jeżeli badana substancja zawiera wiązania nienasycone, brom przyłącza się do wiązania podwójnego. W wyniku reakcji zanika barwa bromu, czyli następuje odbarwienie wody bromowej.

Schematycznie:

  • związek nienasycony + Br₂ → produkt addycji bromu
  • obserwacja: odbarwienie roztworu

Zastosowanie w analizie tłuszczów

Tłuszcze zawierające dużo reszt nienasyconych kwasów tłuszczowych, np. oleje roślinne, odbarwiają wodę bromową. Tłuszcze stałe pochodzenia zwierzęcego, takie jak smalec, masło czy słonina, zawierają zwykle większy udział kwasów nasyconych, dlatego reakcja jest słabsza lub nie zachodzi wyraźnie.

W pytaniach egzaminacyjnych obserwacja: „odbarwienie wody bromowej” najczęściej oznacza obecność substancji nienasyconej.

Ważne skojarzenie egzaminacyjne

  • odbarwienie wody bromowej → obecność wiązań C=C,
  • brak odbarwienia → brak lub mała zawartość wiązań nienasyconych,
  • wśród tłuszczów: olej jest bardziej nienasycony niż tłuszcze stałe zwierzęce.

Bezpieczeństwo

Brom jest substancją toksyczną i drażniącą, dlatego z wodą bromową należy pracować w rękawicach, okularach ochronnych i najlepiej pod wyciągiem.