Współczynnik przeliczeniowy informuje, jaka masa oznaczanej substancji odpowiada określonej objętości titranta, najczęściej 1 cm³ roztworu o podanym stężeniu. W zadaniach egzaminacyjnych często pojawia się zapis typu: „1 cm³ roztworu NaOH odpowiada 19,07 mg substancji”.
Oznacza to, że nie trzeba samodzielnie układać stechiometrii reakcji — wystarczy pomnożyć objętość zużytego titranta przez podany przelicznik.
Wzór obliczeniowy
Jeżeli podano, że 1 cm³ titranta odpowiada określonej masie analitu, to:
m analitu = V titranta · f
Gdzie:
- m analitu — masa oznaczanej substancji,
- V titranta — objętość zużytego roztworu miareczkującego,
- f — współczynnik przeliczeniowy, np. mg/cm³.
Przykład
Jeżeli zużyto 15,4 cm³ roztworu NaOH, a 1 cm³ odpowiada 19,07 mg Na₂B₄O₇·H₂O, to:
15,4 · 19,07 mg = 293,678 mg = 0,293678 g
Jeśli próbka miała masę 0,300 g, zawartość procentowa wynosi:
0,293678 g / 0,300 g · 100% = 97,89% ≈ 97,9%
Na co uważać?
- zawsze sprawdzaj jednostki: mg trzeba często zamienić na g,
- objętość w cm³ można stosować bez zamiany, jeśli przelicznik jest podany na 1 cm³,
- wynik procentowy liczysz względem masy całej próbki,
- nie zaokrąglaj zbyt wcześnie — najlepiej dopiero na końcu obliczeń.