Bariery migracyjne ryb
Słownik kwalifikacji CHM.05 - Ocena stanu środowiska, planowanie i realizacja zadań w ochronie środowiska
Bariery migracyjne ryb to przeszkody w rzece, które utrudniają lub uniemożliwiają rybom przemieszczanie się między miejscami żerowania, zimowania i rozrodu. Typowymi barierami są tamy, jazy, progi wodne i zapory elektrowni wodnych.
Dlaczego tamy są zagrożeniem dla ryb?
Elektrownie wodne budowane na tamach piętrzących wodę zmieniają naturalny charakter rzeki. Największe zagrożenie dotyczy:
- wędrówek ryb w górę i w dół rzeki,
- dostępu do tarlisk, czyli miejsc składania ikry,
- przeżywalności młodych osobników,
- ciągłości ekologicznej rzeki.
Dla wielu gatunków ryb możliwość migracji jest warunkiem rozmnażania. Przykładem są ryby dwuśrodowiskowe, np. łosoś czy troć, które przemieszczają się między morzem a rzekami.
Skutki przerwania migracji
Zablokowanie rzeki może prowadzić do spadku liczebności populacji ryb, zaniku lokalnych stad oraz pogorszenia różnorodności biologicznej. Tama może też zmieniać temperaturę, natlenienie i przepływ wody, co dodatkowo wpływa na warunki tarła.
Jak ogranicza się ten problem?
Stosuje się rozwiązania techniczne i organizacyjne, m.in.:
- przepławki dla ryb, czyli specjalne kanały omijające przeszkodę,
- obejścia naturalne przypominające boczny ciek,
- kraty i bariery chroniące ryby przed turbinami,
- odpowiednie sterowanie przepływem wody w okresie tarła.
Najważniejsze na egzamin
Tamy i elektrownie wodne stanowią główne zagrożenie przede wszystkim dla tarła i wędrówek ryb, ponieważ przerywają ciągłość rzeki i blokują dostęp do miejsc rozrodu.