Bioakumulacja to gromadzenie się substancji szkodliwych w organizmach żywych, także w roślinach. W pobliżu zakładów przemysłu chemicznego i metalurgicznego do gleby oraz na powierzchnię roślin mogą trafiać m.in. metale ciężkie, pyły przemysłowe i inne toksyczne związki.
Dlaczego problem dotyczy warzyw i ziół?
Warzywa i zioła są przeznaczone bezpośrednio do spożycia, często w całości lub po niewielkiej obróbce. Szczególnie narażone są:
- warzywa liściowe, np. sałata, szpinak, kapusta,
- zioła, np. pietruszka, bazylia, mięta,
- warzywa korzeniowe, np. marchew, burak, seler.
Rośliny mogą pobierać zanieczyszczenia przez korzenie z gleby oraz zatrzymywać pyły na liściach. Mycie nie zawsze usuwa substancje, które zostały pobrane do tkanek roślinnych.
Typowe zanieczyszczenia przemysłowe
W rejonach zakładów chemicznych i metalurgicznych mogą występować podwyższone stężenia:
- ołowiu,
- kadmu,
- rtęci,
- arsenu,
- cynku, miedzi i niklu w nadmiarze,
- związków organicznych pochodzenia przemysłowego.
Znaczenie dla ochrony środowiska i zdrowia
Spożywanie roślin z terenów zanieczyszczonych może prowadzić do przyjmowania toksycznych substancji przez człowieka. Dlatego w takich miejscach należy unikać upraw konsumpcyjnych, zwłaszcza warzyw i ziół. Bezpieczniejsze mogą być uprawy nieprzeznaczone do jedzenia, np. rośliny ozdobne, pod warunkiem że nie powodują dalszego rozprzestrzeniania zanieczyszczeń.
Wniosek egzaminacyjny
W okolicy zakładów chemicznych i metalurgicznych należy zrezygnować przede wszystkim z upraw warzyw i ziół, ponieważ mogą kumulować zanieczyszczenia i stanowić zagrożenie dla zdrowia konsumentów.