Bioindykatory to organizmy lub zespoły organizmów, których obecność, liczebność, kondycja albo skład gatunkowy informują o stanie środowiska. W monitoringu wód powierzchniowych służą do oceny jakości wody i zmian zachodzących w ekosystemie wodnym.
Dlaczego stosuje się bioindykatory?
Organizmy wodne reagują na zanieczyszczenia, niedobór tlenu, zmiany pH, zasolenia, temperatury czy nadmiar substancji biogennych. Dzięki temu pozwalają ocenić nie tylko chwilowy stan wody, ale także długotrwały wpływ zanieczyszczeń na ekosystem.
Przykłady bioindykatorów wód
Do bioindykatorów stosowanych w ocenie wód należą m.in.:
- makrobezkręgowce bentosowe – np. larwy jętek, widelnic, chruścików; wiele z nich wymaga czystej i dobrze natlenionej wody,
- fitoplankton – jego nadmierny rozwój może wskazywać na eutrofizację,
- makrofity wodne – rośliny wodne i przybrzeżne reagujące na warunki siedliskowe,
- ryby – ich skład gatunkowy i stan zdrowotny wskazują na jakość środowiska wodnego,
- glony i okrzemki – wykorzystywane do oceny zmian chemicznych i troficznych wody.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych należy odróżniać bioindykatory od podobnie brzmiących pojęć. Bioindykatory służą do biologicznego monitorowania środowiska. Nie są tym samym co biogeny, czyli związki odżywcze, ani biofiltry, które służą do oczyszczania, ani bioaerozole obecne w powietrzu.
Najważniejsze skojarzenie: monitoring biologiczny wód = wykorzystanie bioindykatorów.