Co to jest biosfera?
Biosfera to strefa Ziemi zasiedlona przez organizmy żywe. Obejmuje wszystkie ekosystemy występujące na naszej planecie, czyli zarówno organizmy, jak i środowiska ich życia.
Biosfera nie jest pojedynczym fragmentem ekosystemu, lecz pojęciem znacznie szerszym. Obejmuje części:
- atmosfery — dolne warstwy powietrza, w których żyją organizmy,
- hydrosfery — wody oceanów, mórz, jezior, rzek i wód podziemnych,
- litosfery — powierzchniowe warstwy skorupy ziemskiej i gleby.
Biosfera a biocenoza
W pytaniach egzaminacyjnych łatwo pomylić biosferę z biocenozą. Różnica jest zasadnicza:
- biocenoza to wszystkie organizmy żywe występujące w danym ekosystemie,
- biosfera to całość życia na Ziemi wraz z przestrzenią jego występowania.
Przykład
Las jako ekosystem składa się z biocenozy, czyli roślin, zwierząt, grzybów i mikroorganizmów, oraz biotopu, czyli gleby, wody, powietrza i warunków klimatycznych. Wszystkie lasy, jeziora, oceany, pustynie i inne ekosystemy razem tworzą część biosfery.
Najważniejsze do zapamiętania
Jeżeli pytanie dotyczy wszystkich organizmów w danym ekosystemie, poprawnym pojęciem jest biocenoza. Jeżeli dotyczy całości życia na Ziemi, chodzi o biosferę.