Formy ochrony przyrody to prawne sposoby zabezpieczania cennych elementów środowiska przyrodniczego. W Polsce określa je przede wszystkim Ustawa o ochronie przyrody.
Przykładowe formy ochrony
Do najważniejszych form ochrony przyrody należą m.in.:
- parki narodowe,
- rezerwaty przyrody,
- parki krajobrazowe,
- obszary chronionego krajobrazu,
- obszary Natura 2000,
- pomniki przyrody,
- stanowiska dokumentacyjne,
- użytki ekologiczne,
- zespoły przyrodniczo-krajobrazowe,
- ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów.
Różnice między wybranymi formami
Park narodowy chroni całą przyrodę i krajobraz na obszarze o powierzchni co najmniej 1000 ha. Jest formą ochrony o bardzo wysokiej randze.
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne, kulturowe i krajobrazowe, ale zwykle dopuszcza większy zakres działalności człowieka niż park narodowy.
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny wyróżniające się krajobrazem i pełniące funkcje rekreacyjne lub korytarzy ekologicznych. Ochrona jest tam mniej rygorystyczna.
Obszar Natura 2000 służy ochronie określonych siedlisk przyrodniczych oraz gatunków ważnych w skali Unii Europejskiej.
Wskazówka egzaminacyjna
W zadaniach egzaminacyjnych warto zwracać uwagę na słowa kluczowe: minimum 1000 ha, cała przyroda, walory krajobrazowe — te cechy wskazują na park narodowy.