Co to jest geoekosystem?
Geoekosystem to fragment środowiska przyrodniczego rozpatrywany jako całość, w której współdziałają elementy przyrody nieożywionej i ożywionej. Obejmuje m.in. rzeźbę terenu, skały, gleby, wodę, klimat, roślinność, zwierzęta oraz procesy zachodzące między tymi składnikami.
W pytaniach egzaminacyjnych ważne jest, że Stacje Bazowe Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego mają odzwierciedlać właśnie wybrane geoekosystemy, a nie tylko biotopy, biocenozy czy ekosystemy.
Czym geoekosystem różni się od ekosystemu?
Ekosystem skupia się głównie na powiązaniach między organizmami żywymi a ich środowiskiem. Geoekosystem mocniej podkreśla udział elementów geograficznych i abiotycznych, takich jak:
- budowa geologiczna,
- ukształtowanie terenu,
- obieg wody,
- warunki klimatyczne,
- gleby,
- procesy geomorfologiczne.
Przykłady geoekosystemów
Geoekosystemem może być np.:
- zlewnia rzeczna,
- obszar górski,
- torfowisko,
- dolina rzeczna,
- obszar leśny o określonych warunkach siedliskowych,
- krajobraz pojezierny.
Znaczenie w monitoringu środowiska
Badanie geoekosystemu pozwala ocenić, jak zmiany w jednym elemencie środowiska wpływają na pozostałe. Przykładowo wzrost zanieczyszczenia powietrza może wpływać na zakwaszenie gleb, skład wód powierzchniowych i kondycję roślinności.
Najważniejsze do zapamiętania
W Programie Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Stacje Bazowe reprezentują wybrane geoekosystemy. To pojęcie jest szersze niż sam biotop lub biocenoza.