Górnictwo odkrywkowe to metoda pozyskiwania surowców mineralnych polegająca na zdejmowaniu kolejnych warstw nadkładu i wydobywaniu kopaliny bez drążenia głębokich szybów. Stosuje się ją wtedy, gdy złoże znajduje się stosunkowo płytko pod powierzchnią terenu.
Typowe surowce wydobywane odkrywkowo
- piasek i żwir,
- glina,
- wapienie,
- węgiel brunatny,
- rudy niektórych metali,
- kruszywa budowlane.
Najważniejszy skutek: powstawanie wyrobisk
Charakterystycznym rezultatem eksploatacji odkrywkowej jest powstawanie wyrobisk, czyli zagłębień lub dużych niecek w miejscu, z którego usunięto skały, grunt albo kopalinę. Wyrobiska mogą mieć różną wielkość: od niewielkich żwirowni po ogromne kopalnie odkrywkowe.
Skutki środowiskowe górnictwa odkrywkowego
Eksploatacja odkrywkowa silnie przekształca krajobraz i może powodować:
- usunięcie warstwy gleby i roślinności,
- zmianę stosunków wodnych,
- obniżenie poziomu wód gruntowych,
- pylenie i hałas,
- degradację siedlisk organizmów,
- konieczność późniejszej rekultywacji terenu.
Zapamiętaj na egzamin
Jeżeli pytanie dotyczy bezpośredniego skutku pozyskiwania surowców mineralnych metodą odkrywkową, najczęściej chodzi o powstawanie wyrobisk. Inne zjawiska, takie jak osuwanie gruntów czy pęknięcia, mogą występować lokalnie, ale nie są podstawowym i najbardziej charakterystycznym rezultatem tej metody.