Górny bieg rzeki to początkowy odcinek rzeki, zwykle położony blisko źródła, często w terenie górskim lub wyżynnym. Charakteryzuje się dużym spadkiem terenu, szybkim przepływem wody i przewagą procesów erozyjnych.
Najważniejsze cechy
W górnym biegu rzeki występują zwykle:
- szybki i burzliwy nurt, ponieważ woda płynie po dużym nachyleniu terenu,
- dno kamieniste lub żwirowe, ponieważ silny prąd wypłukuje drobne cząstki piasku i mułu,
- wąska dolina rzeczna, często V-kształtna,
- erozja wgłębna, czyli pogłębianie koryta rzeki,
- mała ilość osadów drobnoziarnistych.
Dlaczego dno jest kamieniste lub żwirowe?
Silny nurt w górnym odcinku rzeki ma dużą energię. Woda może unosić drobny materiał, taki jak piasek czy muł, dlatego nie odkłada się on na dnie. Pozostają głównie większe frakcje: kamienie, otoczaki i żwir.
Porównanie z dolnym biegiem
W dolnym biegu rzeki spadek terenu jest mniejszy, przepływ staje się wolniejszy, a rzeka częściej odkłada materiał. Dlatego tam dno bywa piaszczyste lub mułowate, a brzegi mogą być silniej porośnięte roślinnością.
Wniosek egzaminacyjny
Jeżeli pytanie dotyczy górnego odcinka rzeki, należy kojarzyć go z szybkim nurtem, erozją i dnem kamienistym lub żwirowym.