Kaskady wodne
Słownik kwalifikacji CHM.05 - Ocena stanu środowiska, planowanie i realizacja zadań w ochronie środowiska
Kaskady wodne to naturalne lub sztuczne progi, spadki i stopnie w korycie cieku, po których woda przepływa z większą energią. Powodują lokalne przyspieszenie nurtu, mieszanie wody oraz jej napowietrzanie.
Znaczenie w rzece
Kaskady wpływają na warunki fizyczne i chemiczne wody. Dzięki zwiększonej turbulencji:
- poprawia się natlenienie wody,
- ogranicza się tworzenie odcinków stagnujących,
- drobne zanieczyszczenia są łatwiej unoszone i przemieszczane,
- wspierane są naturalne procesy samooczyszczania cieku.
Na długich, spokojnych odcinkach rzeki, gdzie brakuje kaskad lub innych elementów zwiększających ruch wody, prędkość przepływu może być mniejsza. Sprzyja to opadaniu zawiesin oraz zaleganiu zanieczyszczeń na dnie koryta rzeki.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych brak kaskad należy kojarzyć przede wszystkim z mniejszym mieszaniem i słabszym napowietrzaniem wody. Skutkiem nie jest bezpośrednio zmiana klimatu ani automatyczna erozja brzegów, lecz raczej pogorszenie warunków przepływu i możliwość odkładania się zanieczyszczeń dennych.
Przykład
Jeżeli rzeka przez długi odcinek płynie wolno i bez progów, zawiesiny mineralne oraz organiczne mogą osiadać na dnie. W miejscach takich mogą kumulować się osady zanieczyszczone substancjami biogennymi, metalami ciężkimi lub materią organiczną.