Metan (CH₄) jest bezbarwnym i bezwonnym gazem palnym. Powstaje m.in. podczas beztlenowego rozkładu materii organicznej, dlatego występuje na składowiskach odpadów komunalnych jako główny składnik gazu składowiskowego.
Dlaczego metan jest niebezpieczny na składowisku?
Na wysypisku odpady organiczne ulegają fermentacji beztlenowej. W jej wyniku powstaje mieszanina gazów, w której znaczną część stanowi metan. Gaz ten może gromadzić się w pustkach, studzienkach, instalacjach odgazowujących oraz pod warstwami odpadów.
Najważniejsze zagrożenia związane z metanem:
- palność – metan łatwo zapala się w obecności źródła zapłonu,
- wybuchowość – z powietrzem tworzy mieszaniny wybuchowe,
- ryzyko pożaru składowiska – zapłon gazu może doprowadzić do rozprzestrzenienia ognia w odpadach,
- wypieranie tlenu – w dużym stężeniu może powodować niedobór tlenu w przestrzeniach zamkniętych.
Metan a samozapłon
W pytaniach egzaminacyjnych dotyczących wysypisk metan należy kojarzyć przede wszystkim z ryzykiem zapłonu i wybuchu. Wysoka temperatura wewnątrz pryzmy odpadów, obecność gazu oraz dostęp powietrza mogą sprzyjać powstaniu pożaru.
Profilaktyka
Aby ograniczyć ryzyko, stosuje się:
- systemy odgazowania składowiska,
- monitoring stężenia gazu składowiskowego,
- zakaz używania otwartego ognia,
- kontrolę temperatury i stanu technicznego instalacji,
- wentylację miejsc, w których może gromadzić się gaz.
Zapamiętaj
Na składowisku odpadów komunalnych gazem kojarzonym z możliwością zapłonu lub wybuchu jest metan.