W zadaniach egzaminacyjnych z ochrony środowiska często trzeba odczytać z wykresu wartość minimalną, maksymalną lub trend zmian danego wskaźnika, np. stężenia biogenów w wodzie.
Na co zwrócić uwagę?
- Legenda – określa, która linia lub symbol odpowiada danemu parametrowi. Na jednym wykresie mogą być pokazane różne wielkości, np. stężenie i udział procentowy.
- Oś X – zwykle przedstawia czas, np. miesiące lub lata.
- Oś Y – pokazuje wartości liczbowe i jednostki. Jeśli wykres ma dwie osie Y, trzeba sprawdzić, która dotyczy analizowanej krzywej.
- Jednostka – np. mg/dm³, meq/dm³, %, µg/m³. Nie wolno porównywać wartości z różnych osi bez sprawdzenia jednostek.
- Ekstrema – wartość najniższa to najniższy punkt właściwej krzywej, a najwyższa to punkt położony najwyżej.
Przykład interpretacji
Jeżeli pytanie brzmi: „W którym miesiącu zanotowano najniższą koncentrację biogenów?”, należy odszukać na wykresie linię opisaną jako koncentracja biogenów, a nie np. „udział w sumie stężeń”. Następnie trzeba znaleźć jej najniższy punkt i odczytać miesiąc z osi X.
Typowy błąd
Częstym błędem jest odczytanie niewłaściwej serii danych, szczególnie gdy wykres ma dwie linie i dwie skale. W takim przypadku odpowiedź może dotyczyć innego parametru niż ten, o który pyta zadanie.