Pobieranie próbek gleby to czynność terenowa wykonywana przed badaniami laboratoryjnymi lub oceną stanu środowiska. Od prawidłowego pobrania próbki zależy wiarygodność wyników, np. oznaczenia pH, metali ciężkich, składu granulometrycznego czy zawartości substancji organicznej.
Podstawowe narzędzia
Do pobierania gleby w terenie stosuje się przede wszystkim:
- szpadel – do odkopywania warstwy gleby, wykonywania odkrywek i pobierania próbek z określonej głębokości,
- próbniki glebowe – narzędzia umożliwiające pobranie próbki z konkretnej warstwy gleby, często w formie laski Egnera, świdra lub cylindra,
- pojemniki lub woreczki na próbki – czyste, opisane i dostosowane do rodzaju badań,
- etykiety i protokół pobrania – do oznaczenia miejsca, daty, głębokości i osoby pobierającej próbkę.
W pytaniach egzaminacyjnych jako zestaw konieczny do wykonania pobrań gleby należy wskazać szpadel i próbniki.
Czego nie używa się do samego poboru?
Niektóre przyrządy są potrzebne dopiero w laboratorium lub do innych badań:
- areometr i waga analityczna – służą do analiz laboratoryjnych, np. składu granulometrycznego,
- suszarka do prób i zestaw sit – wykorzystywane są przy przygotowaniu i analizie próbki,
- aparat fotograficzny i papierki wskaźnikowe – mogą wspierać dokumentację lub szybkie oznaczenia, ale nie są podstawowym zestawem do pobrania gleby.
Ważne zasady
Próbki należy pobierać czystymi narzędziami, unikać zanieczyszczenia materiału oraz dokładnie opisywać każde miejsce pobrania. W praktyce często wykonuje się kilka pobrań cząstkowych, z których tworzy się próbkę zbiorczą reprezentującą dany teren.