Pojemność sorpcyjna gleby to zdolność gleby do zatrzymywania jonów, cząsteczek i składników pokarmowych na powierzchni cząstek mineralnych oraz materii organicznej. Jest jedną z kluczowych cech decydujących o żyzności gleby.
Od czego zależy?
Pojemność sorpcyjna zależy głównie od:
- zawartości frakcji ilastej,
- ilości próchnicy,
- składu mineralnego gleby,
- odczynu pH,
- stopnia wysycenia kompleksu sorpcyjnego kationami zasadowymi, np. Ca²⁺, Mg²⁺, K⁺.
Gleby cięższe, ilaste i próchniczne mają zwykle większą pojemność sorpcyjną niż gleby lekkie, piaszczyste.
Dlaczego jest ważna?
Duża pojemność sorpcyjna oznacza, że gleba lepiej zatrzymuje składniki odżywcze i ogranicza ich wymywanie do wód gruntowych. Ma to znaczenie zarówno dla produkcji rolniczej, jak i ochrony środowiska, ponieważ zmniejsza ryzyko strat nawozów oraz eutrofizacji wód.
Znaczenie w ocenie gruntów ornych
W monitoringu gruntów ornych pojemność sorpcyjna pomaga ocenić potencjał gleby do magazynowania składników pokarmowych i buforowania zmian chemicznych. W połączeniu z pH, kwasowością hydrolityczną, zawartością CaCO₃ i stosunkiem C:N pozwala określić stan chemiczny oraz użytkową wartość gleby.