Rozcieńczanie mocnych kwasów, np. kwasu siarkowego(VI), solnego lub azotowego(V), jest czynnością wymagającą szczególnej ostrożności. Podstawowa zasada BHP brzmi: zawsze dodaje się kwas do wody, nigdy wodę do kwasu.
Dlaczego kwas dodaje się do wody?
Rozcieńczanie mocnych kwasów jest procesem egzotermicznym, czyli przebiega z wydzieleniem ciepła. Jeśli do stężonego kwasu wleje się wodę, niewielka ilość wody może gwałtownie się ogrzać, a nawet zagotować. Może to spowodować rozprysk żrącej cieczy.
Gdy kwas dodaje się powoli do większej ilości wody, wydzielające się ciepło jest łatwiej rozpraszane, a ryzyko gwałtownego wrzenia i rozprysków jest mniejsze.
Prawidłowa procedura
- przygotować odpowiednie szkło laboratoryjne,
- założyć okulary, rękawice i fartuch ochronny,
- odmierzyć potrzebną ilość wody,
- powoli wlewać kwas do wody,
- najlepiej prowadzić proces z ostrożnym mieszaniem i w razie potrzeby chłodzeniem naczynia,
- unikać pochylania twarzy nad naczyniem.
Ważna reguła do zapamiętania
Pamiętaj chemiku młody, wlewaj zawsze kwas do wody.
W praktyce laboratoryjnej mieszanie pomaga równomiernie rozprowadzić ciepło i substancję w roztworze. Odpowiedź egzaminacyjna może akcentować przede wszystkim kierunek dodawania, ale z punktu widzenia BHP bezpieczną praktyką jest dodawanie kwasu do wody powoli i kontrolowanie temperatury.