Samooczyszczanie wód to naturalny proces zmniejszania ilości zanieczyszczeń w wodzie dzięki zjawiskom fizycznym, chemicznym i biologicznym. Jest nazywane także zdolnością regeneracji wód.
Od czego zależy samooczyszczanie?
Najważniejsze czynniki to:
- natlenienie wody – tlen umożliwia rozkład substancji organicznych przez mikroorganizmy,
- szybkość przepływu – ruch wody ułatwia mieszanie i napowietrzanie,
- temperatura – wpływa na aktywność organizmów wodnych,
- ilość materii organicznej – zbyt duży ładunek ścieków może przekroczyć możliwości ekosystemu,
- obecność mikroorganizmów i roślin wodnych,
- morfologia koryta – naturalne, zróżnicowane koryto sprzyja oczyszczaniu bardziej niż koryto uregulowane.
Dlaczego rzeki górskie oczyszczają się najlepiej?
Szybko płynące rzeki górskie mają zwykle bardzo dobre natlenienie. Woda intensywnie miesza się na progach, kamieniach i bystrzach, dlatego procesy tlenowego rozkładu zanieczyszczeń zachodzą sprawniej. To dlatego w pytaniach egzaminacyjnych za środowisko o najwyższej zdolności regeneracji wód uznaje się szybko płynące rzeki górskie.
Ograniczenia
Samooczyszczanie nie usuwa skutecznie wszystkich zanieczyszczeń. Szczególnie niebezpieczne są metale ciężkie, trwałe związki organiczne, pestycydy oraz nadmierny dopływ biogenów. Naturalna regeneracja nie zastępuje oczyszczania ścieków.