Szkodniki leśne to organizmy, które powodują uszkodzenia drzew i pogarszają stan zdrowotny lasu. Najczęściej są to owady, ale do organizmów szkodliwych mogą należeć także niektóre grzyby pasożytnicze, roztocza czy ssaki uszkadzające młode drzewka.
W pytaniach egzaminacyjnych szkodliwe owady należy zaliczać do czynników biotycznych, ponieważ są to organizmy żywe oddziałujące na inne organizmy.
Przykłady szkodliwych owadów w lasach
- korniki – żerują pod korą, uszkadzają łyko i mogą doprowadzić do zamierania drzew,
- brudnica mniszka – gąsienice zjadają igły drzew iglastych,
- strzygonia choinówka – uszkadza sosny przez żerowanie larw,
- zwójki i miernikowce – mogą powodować defoliację, czyli utratę liści.
Jak szkodniki wpływają na las?
Szkodniki mogą powodować:
- osłabienie wzrostu drzew,
- zamieranie pojedynczych drzew lub całych drzewostanów,
- większą podatność drzew na suszę, choroby i silny wiatr,
- obniżenie wartości gospodarczej drewna,
- zaburzenie równowagi biologicznej ekosystemu leśnego.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Nie każdy organizm żywy w lesie jest szkodnikiem. Grzyby saprofityczne rozkładają martwą materię organiczną i pełnią ważną funkcję w obiegu materii. Dlatego nie traktuje się ich typowo jako czynnika negatywnie wpływającego na zdrowie lasu. Natomiast szkodliwe owady są klasycznym przykładem biotycznego zagrożenia dla lasów.