Tlenek węgla(II), czyli CO, to bezbarwny, bezwonny i silnie toksyczny gaz. Powstaje głównie podczas niecałkowitego spalania paliw zawierających węgiel, np. węgla, drewna, gazu ziemnego, benzyny lub oleju opałowego.
Źródła emisji CO
Do najważniejszych źródeł tlenku węgla(II) należą:
- spaliny samochodowe,
- piece i kotły w złym stanie technicznym,
- kominki i paleniska domowe,
- pożary,
- procesy przemysłowe związane ze spalaniem paliw.
Wpływ na zdrowie
CO jest niebezpieczny, ponieważ wiąże się z hemoglobiną we krwi znacznie łatwiej niż tlen. Powstaje karboksyhemoglobina, która utrudnia transport tlenu w organizmie. Skutkiem mogą być:
- bóle i zawroty głowy,
- osłabienie,
- nudności,
- utrata przytomności,
- śmierć przy wysokich stężeniach.
Znaczenie w ochronie środowiska
W monitoringu jakości powietrza stężenie tlenku węgla(II) podaje się zwykle w jednostkach masy na objętość, np. µg/m³ lub mg/m³. Dopuszczalne poziomy określa się ze względu na ochronę zdrowia ludzi.
W zadaniach egzaminacyjnych CO często pojawia się w kontekście:
- norm jakości powietrza,
- przeliczania jednostek stężenia,
- oceny zagrożenia zdrowotnego.