Tlenki węgla
Słownik kwalifikacji CHM.05 - Ocena stanu środowiska, planowanie i realizacja zadań w ochronie środowiska
Tlenki węgla to związki chemiczne węgla z tlenem, powstające głównie podczas spalania paliw zawierających węgiel, np. węgla kamiennego, drewna, oleju opałowego, benzyny czy gazu. W ochronie środowiska najważniejsze są dwa związki: tlenek węgla CO i dwutlenek węgla CO₂.
Tlenek węgla CO
Tlenek węgla, potocznie czad, powstaje przy niecałkowitym spalaniu paliw, czyli wtedy, gdy brakuje tlenu. Jest gazem bardzo toksycznym, bezbarwnym i bezwonnym. Może pojawiać się m.in. w niesprawnych piecach, kotłach, kominkach i silnikach spalinowych.
Najważniejsze cechy CO:
- powstaje przy niedoborze tlenu,
- jest silnie trujący dla ludzi i zwierząt,
- wiąże się z hemoglobiną, ograniczając transport tlenu we krwi.
Dwutlenek węgla CO₂
Dwutlenek węgla powstaje przy całkowitym spalaniu paliw. Nie jest typowym gazem toksycznym w stężeniach środowiskowych, ale jest ważnym gazem cieplarnianym, wpływającym na ocieplenie klimatu.
Znaczenie egzaminacyjne
Paleniska domowe i zakłady energetyczne spalające paliwa kopalne emitują przede wszystkim tlenki węgla, zwłaszcza CO₂, a przy niepełnym spalaniu także CO. Dlatego w pytaniach o emisje ze spalania paliw tlenki węgla są jedną z podstawowych odpowiedzi.