Transgraniczne przemieszczanie zanieczyszczeń oznacza przenoszenie substancji zanieczyszczających przez masy powietrza poza granice państwa, regionu lub obszaru ich emisji. Zanieczyszczenie może więc zostać wykryte w miejscu, gdzie nie ma lokalnych źródeł emisji.
Na czym polega zjawisko?
Zanieczyszczenia emitowane np. przez elektrownie, zakłady przemysłowe, transport lub spalanie paliw unoszą się do atmosfery. Następnie są przemieszczane przez:
- wiatr,
- układy baryczne,
- prądy powietrzne,
- zmiany temperatury i wilgotności,
- opady atmosferyczne.
Dlatego nawet obszary uznawane za czyste mogą okresowo wykazywać obecność niewielkich ilości substancji takich jak SO₂, tlenki azotu, pyły czy ozon troposferyczny.
Przykład z SO₂
Dwutlenek siarki powstaje głównie podczas spalania paliw zawierających siarkę, np. węgla i oleju opałowego. Jeżeli emisja nastąpi w jednym regionie, a wiatr przeniesie zanieczyszczone powietrze nad inny obszar, stężenie SO₂ może wzrosnąć także tam, gdzie nie ma przemysłu ani dużych źródeł spalania.
Znaczenie w ochronie środowiska
Transgraniczne przemieszczanie zanieczyszczeń utrudnia ocenę jakości powietrza, ponieważ nie każde wykryte zanieczyszczenie pochodzi ze źródeł lokalnych. W analizie wyników pomiarów trzeba uwzględniać kierunek wiatru, sytuację meteorologiczną oraz możliwe źródła emisji położone poza badanym obszarem.
Najważniejsze do egzaminu
Jeżeli w obszarze wolnym od zanieczyszczeń okresowo pojawia się SO₂, najbardziej prawdopodobną przyczyną jest napływ zanieczyszczonych mas powietrza z innych terenów, czyli transgraniczne przemieszczanie zanieczyszczeń.