Wskaźniki jakości wód powierzchniowych to mierzone cechy fizyczne, chemiczne i biologiczne wody, które pozwalają ocenić jej stan oraz przydatność do określonych celów, np. do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia po uzdatnieniu.
Przykładowe wskaźniki fizyczne i chemiczne
Do często ocenianych wskaźników należą m.in.:
- odczyn pH – informuje, czy woda ma charakter kwaśny, obojętny czy zasadowy,
- zawiesiny ogólne – określają ilość nierozpuszczonych cząstek mineralnych i organicznych unoszących się w wodzie,
- tlen rozpuszczony – ważny dla życia organizmów wodnych i procesów samooczyszczania wód,
- żelazo rozpuszczone – może wpływać na barwę, smak, zapach wody oraz powodować osady,
- azotany(V) – ich podwyższone stężenie może świadczyć o zanieczyszczeniu nawozami lub ściekami,
- siarczany(VI) – występują naturalnie, ale wysokie stężenia mogą pogarszać jakość wody.
Znaczenie w monitoringu
W monitoringu wód powierzchniowych wskaźniki dobiera się tak, aby ocenić zarówno ogólny stan wody, jak i zagrożenia dla jej wykorzystania. Wody pobierane do celów pitnych muszą być szczególnie kontrolowane, ponieważ jakość surowej wody wpływa na skuteczność i koszt uzdatniania.
Uwaga egzaminacyjna
W zadaniach testowych należy odróżniać rzeczywiste wskaźniki jakości wody od pojęć pozornie chemicznych, ale nietypowych w tym kontekście. Przykładem błędnego wskaźnika w monitorowaniu wód pitnych jest tlenek węgla(II) rozpuszczony, który nie jest standardowym wskaźnikiem jakości wód powierzchniowych stosowanym w takich zestawieniach.