Zakres pomiarowy to przedział wartości, w którym przyrząd pomiarowy może poprawnie mierzyć daną wielkość. Jeżeli mierzona wartość jest większa niż ustawiony zakres, wynik jest niewiarygodny albo na wyświetlaczu pojawia się sygnał przekroczenia, np. OL, OVER, migająca wartość lub maksymalna liczba.
Co zrobić po przekroczeniu zakresu?
Gdy przyrząd pokazuje przekroczenie zakresu, należy wybrać następny wyższy zakres pomiarowy. Dzięki temu urządzenie może objąć większą wartość mierzonej wielkości i wskazać prawidłowy wynik.
Przykład dla decybelomierza/sonometru:
- ustawiony zakres: 30–80 dB,
- rzeczywisty poziom dźwięku: około 90 dB,
- przyrząd sygnalizuje przekroczenie zakresu,
- należy przełączyć zakres np. na 80–130 dB.
Czego nie robić?
- Nie wybiera się niższego zakresu, bo przekroczenie będzie jeszcze większe.
- Samo wyłączenie i włączenie urządzenia zwykle nie rozwiązuje problemu.
- Nie zmienia się miejsca pomiaru tylko po to, aby „zmieścić się” w zakresie, jeśli punkt pomiarowy został wcześniej wyznaczony.
Zakres ręczny i automatyczny
Niektóre przyrządy mają ręczny wybór zakresu, a inne funkcję autoranging, czyli automatyczny dobór zakresu. W przyrządach z ręcznym zakresem operator musi sam przełączyć urządzenie na wyższy zakres, gdy pojawi się informacja o przekroczeniu.
W pytaniach egzaminacyjnych zasada jest prosta: przekroczenie górnej granicy zakresu oznacza konieczność ustawienia wyższego zakresu pomiarowego.