Chromatografia bibułowa to metoda chromatograficzna służąca do rozdzielania składników mieszanin, np. barwników, aminokwasów lub jonów metali, w tym mieszanin kationów.
W tej metodzie fazą stacjonarną jest najczęściej woda związana z włóknami celulozy bibuły, a fazą ruchomą jest odpowiednio dobrany rozpuszczalnik lub mieszanina rozpuszczalników. Składniki próbki przemieszczają się po bibule z różną szybkością, ponieważ różnią się powinowactwem do fazy stacjonarnej i ruchomej.
Zastosowanie
Chromatografia bibułowa może być stosowana do:
- rozdzielania mieszanin kationów,
- identyfikacji jonów położeniem plam na chromatogramie,
- porównywania próbki z wzorcami,
- jakościowej analizy mieszanin.
Dlaczego nadaje się do rozdzielania kationów?
Kationy różnych metali mogą tworzyć kompleksy lub oddziaływać z fazami chromatograficznymi w różnym stopniu. Dzięki temu przemieszczają się po bibule na różne odległości i tworzą oddzielne plamy.
Po rozwinięciu chromatogramu często stosuje się odczynniki wywołujące, które powodują pojawienie się barwnych plam charakterystycznych dla danych jonów.
Współczynnik Rf
Do opisu położenia substancji używa się współczynnika retencji:
Rf = droga przebyta przez substancję / droga przebyta przez czoło rozpuszczalnika
Wartość Rf pomaga w identyfikacji składników mieszaniny przez porównanie z wartościami dla substancji wzorcowych.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Chromatografia bibułowa służy do rozdzielania mieszanin. Natomiast fotometria płomieniowa, polarografia i polarymetria są głównie metodami oznaczania lub badania właściwości substancji, a nie typowymi metodami rozdzielania mieszaniny kationów.